1 Mart 2026

6. Sınıf - 24. Hafta

ÖDEV... Aşağıdaki verilen Karakter ve Senaryolara göre Senaryoyu gerçekleştirecek olan kodları yazınız.

Kullanılacak kodlar:       [...] saniye bekle  -  [...] defa tekrarla  -  Sürekli Tekrarla

0

Karakter: Astronot (0, 0), Gezegen (0, 150)

Senaryo: [U] tuşuna basıldığında; Astronot 15 defa, 0.1 saniye bekleyerek yukarı 10 birim ilerler.

1

Karakter: Timsah (100, 0), Su (0, 0)

Senaryo: [D] tuşuna basıldığında; Timsah 10 defa, 0.3 saniye bekleyerek sola 10 birim ilerler.

2

Karakter: Astronot (0, 0), Roket (0, 50)

Senaryo: Bayrağa tıklandığında; Astronot 5 defa, 0.5 saniye bekleyerek yukarı 10 birim ilerler.

3

Karakter: Kedi (0, 0), Süt (30, 0)

Senaryo: [S] tuşuna basıldığında; Kedi 3 defa, 0.4 saniye bekleyerek sağa 10 birim ilerler.

4

Karakter: Astronot (0, 100), Yer (0, 0)

Senaryo: Bayrağa tıklandığında; Astronot 10 defa, 0.1 saniye bekleyerek aşağı 10 birim ilerler.

5

Karakter: Karınca (-100, 0), Mağara (0, 0)

Senaryo: [M] tuşuna basıldığında; Karınca 5 defa, 0.2 saniye bekleyerek sağa 20 birim ilerler.

6

Karakter: İnek (0, 0), Yıldız (60, 0)

Senaryo: [T] tuşuna basıldığında; İnek 6 defa, 0.1 saniye bekleyerek sağa 10 birim ilerler.

7

Karakter: UzayMekiği (0, 0), Pist (0, -200)

Senaryo: Bayrağa tıklandığında; UzayMekiği 20 defa, 0.1 saniye bekleyerek aşağı 10 birim ilerler.

8

Karakter: Maymun (0, 0), Yem (40, 40)

Senaryo: [Y] tuşuna basıldığında; Maymun 4 defa, 0.3 saniye bekleyerek sağa 10 ve yukarı 10 birim ilerler.

9

Karakter: At (-200, 0), Çit (0, 0)

Senaryo: Bayrağa tıklandığında; At 10 defa, 0.1 saniye bekleyerek sağa 20 birim ilerler.

10

Karakter: Panda (0, 0), Bambu (50, 50)

Senaryo: [F] tuşuna basıldığında; Panda 5 defa, 0.2 saniye bekleyerek sağa 10 ve yukarı 10 birim ilerler.

                                           


TikTok'un satılması


“  […] saniye bekle kendinden sonraki kodların belirtilen saniye kadar beklemesini sağlar.

Sürekli Tekrarla kodu içine eklenen/yazılan kodların durdurulana kadar tekrarlanmasını sağlar. Kodlar altına yazılırken 1 parmak boşluk bırakılarak yazılır.

[…] defa tekrarla kodu içine eklenen/yazılan kodların belirtilen sayı kadar tekrarlanmasını sağlar. Kodlar altına yazılırken 1 parmak boşluk bırakılarak yazılır.

 

Örnek:

Kuklalar: Top (-100, 0)
Senaryo: Klavyeden Boşluk tuşuna basıldığında, Top 10 defa, X yönünde 0.5 saniye bekleyerek 10 birim yer değiştirsin.
Kod:
[Boşluk] tuşuna basıldığında
[10] defa tekrarla

    0.5 saniye bekle

    Top.X i [10] değiştir

 

Örnek:

Kuklalar: Panda (-100, 0)
Senaryo: Klavyeden Pandaya Tıklandığında, Panda Sürekli tekrarlayacak şekilde , X yönünde 0.5 saniye bekleyerek 10 birim yer değiştirsin.
Kod:
[Panda] tıklandığında
Sürekli tekrarla

    0.5 saniye bekle

    Panda.X i [10] değiştir

 

Örnek:

Kuklalar: Sporcu 1(-140, 50), Sporcu 2(-140, 50), Top(-100,10)
Senaryo: Bayrağa tıklandığında, Top 20  defa tekrar edecek şekilde , 0.25 saniye aralıklarla Sporcu 1 in önünde olan Top 10 birim, X  yönünde ilerleyerek Sporcu 2 nin yanına gelecek.



Kuklalar: Sporcu 1(-140, 50), Sporcu 2(-140, 50), Top(-100,10)
Senaryo: Boşluk, Sağ ok, Sol Ok tuşlarına yazılacak bir senaryodur.

Boşluk tuşuna basıldığında, Top başlangıç konumuna (-100,10) konumuna gelecek.

Sağ ok tuşuna basıldığında, Top 20  defa tekrar edecek şekilde , 0.25 saniye aralıklarla Sağa doğru 10 birim, X  yönünde ilerleyerek Sporcu 2 nin yanına gelecek.

Sol ok tuşuna basıldığında, Top 20  defa tekrar edecek şekilde , 0.25 saniye aralıklarla Sağa doğru 10 birim,

–X yönünde ilerleyerek Sporcu 1 nin yanına gelecek.




______________________________________________________________________________________________

ÖRNEKLER:

1 + 1 Karakter – Tekrar ve Bekleme Kodları

[...] saniye bekle

[...] defa tekrarla

Sürekli Tekrarla

Karakterler ve Senaryo

Kodlar

1

Karakter: Öğrenci (0, 0), Kedi (100, 0)

 

Senaryo: Bayrağa tıklandığında; Öğrenci 10 defa, 0.1 saniye bekleyerek sağa 10 birim ilerler.

Bayrağa tıklandığında

Öğrenci.[10] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      Öğrenci.x’i [10] değiştir

2

Karakter: Arı (0, 0), Horoz (0, 100)

 

Senaryo: [Boşluk] tuşuna basıldığında; Arı 5 defa, 0.2 saniye bekleyerek yukarı 20 birim ilerler.

[Boşluk] tuşuna basıldığında

Arı.[5] defa tekrarla

      0.2 saniye bekle

      Arı.y'yi [20] değiştir

3

Karakter: Balık (0, 0), Yuva (-100, 0)

 

Senaryo: [B] tuşuna basıldığında; Balık 20 defa, 0.1 saniye bekleyerek sola 5 birim ilerler.

[B] tuşuna basıldığında

Balık.[20] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      Balık.x’i [-5] değiştir

4

Karakter: Tavşan (0, 0), Havuç (0, -80)

 

Senaryo: Bayrağa tıklandığında; Tavşan 4 defa, 0.5 saniye bekleyerek aşağı 20 birim ilerler.

Bayrağa tıklandığında

Tavşan.[4] defa tekrarla

      0.5 saniye bekle

      Tavşan.y'yi [-20] değiştir

5

Karakter: Maymun (-100, 0), Muz (0, 0)

 

Senaryo: [M] tuşuna basıldığında; Maymun 10 defa, 0.2 saniye bekleyerek sağa 10 birim ilerler.

[M] tuşuna basıldığında

Maymun.[10] defa tekrarla

      0.2 saniye bekle

      Maymun.x’i [10] değiştir

6

Karakter: Top (0, 100), Kale (0, 0)


Senaryo: [T] tuşuna basıldığında; Top 10 defa, 0.1 saniye bekleyerek aşağı 10 birim ilerler.

[T] tuşuna basıldığında

Top.[10] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      Top.y'yi [-10] değiştir

7

Karakter: Kuş (-50, -50), Dal (50, 50)


Senaryo: Bayrağa tıklandığında; Kuş sürekli olarak 0.3 saniye bekleyip sağa 5 ve yukarı 5 birim ilerler.

Bayrağa tıklandığında

Kuş.Sürekli Tekrarla

      0.3 saniye bekle

      Kuş.x'i [5] değiştir

      Kuş.y'yi [5] değiştir

8

Karakter: Robot (0, 0), Engel (60, 0)


Senaryo: [R] tuşuna basıldığında; Robot 6 defa, 1 saniye bekleyerek sağa 10 birim ilerler.

[R] tuşuna basıldığında

Robot.[6] defa tekrarla

      1 saniye bekle

      Robot.x’i [10] değiştir

9

Karakter: Kaplumbağa (0, -100), Nilüfer (0, 0)


Senaryo: [K] tuşuna basıldığında; Kaplumbağa 5 defa, 0.4 saniye bekleyerek yukarı 20 birim ilerler.

[K] tuşuna basıldığında

Kaplumbağa.[5] defa tekrarla

      0.4 saniye bekle

      Kaplumbağa.y'yi [20] değiştir

10

Karakter: Gemi (-200, 0), Liman (0, 0)


Senaryo: Bayrağa tıklandığında; Gemi 20 defa, 0.2 saniye bekleyerek sağa 10 birim ilerler.

Bayrağa tıklandığında

Gemi.[20] defa tekrarla

      0.2 saniye bekle

      Gemi.x’i [10] değiştir

11

Karakter: Karınca (0, 0), Buğday (50, 50)


Senaryo: [A] tuşuna basıldığında; Karınca 5 defa, 0.1 saniye bekleyerek sağa 10 ve yukarı 10 birim ilerler.

[A] tuşuna basıldığında

Karınca.[5] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      Karınca.x'i [10] değiştir

      Karınca.y'yi [10] değiştir

12

Karakter: Ayı (0, 0), Mağara (-150, 0)

 

Senaryo: [Boşluk] tuşuna basıldığında; Ayı 15 defa, 0.3 saniye bekleyerek sola 10 birim ilerler.

[Boşluk] tuşuna basıldığında

Ayı.[15] defa tekrarla

      0.3 saniye bekle

      Ayı.x'i [-10] değiştir

13

Karakter: Aşçı (0, 0), Gül (0, 60)


Senaryo: Bayrağa tıklandığında; Aşçı 6 defa, 0.2 saniye bekleyerek yukarı 10 birim ilerler.

Bayrağa tıklandığında

Aşçı.[6] defa tekrarla

      0.2 saniye bekle

      Aşçı.y'yi [10] değiştir

14

Karakter: Araba (-100, -100), Bitiş (100, -100)


Senaryo: [G] tuşuna basıldığında; Araba 10 defa, 0.1 saniye bekleyerek sağa 20 birim ilerler.

[G] tuşuna basıldığında

Araba.[10] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      Araba.x'i [20] değiştir

15

Karakter: İnek (0, 100), Deniz (0, 0)


Senaryo: [P] tuşuna basıldığında; İnek 10 defa, 0.2 saniye bekleyerek aşağı 10 birim ilerler.

[P] tuşuna basıldığında

İnek.[10] defa tekrarla

      0.2 saniye bekle

      İnek.y'yi [-10] değiştir

16

Karakter: Öğrenci (0, 0), Peynir (80, 0)


Senaryo: Bayrağa tıklandığında; Öğrenci 8 defa, 0.1 saniye bekleyerek sağa 10 birim ilerler.

Bayrağa tıklandığında

Öğrenci.[8] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      Öğrenci.x'i [10] değiştir

17

Karakter: Yaramaz Maşa (0, 0), Kum (-40, 0)


Senaryo: [Y] tuşuna basıldığında; Yaramaz Maşa 4 defa, 0.5 saniye bekleyerek sola 10 birim ilerler.

[Y] tuşuna basıldığında

Yaramaz Maşa.[4] defa tekrarla

      0.5 saniye bekle

      Yaramaz Maşa.x'i [-10] değiştir

18

Karakter: Köpek (-50, 0), Kulübe (50, 0)

 

Senaryo: [K] tuşuna basıldığında; Köpek 10 defa, 0.2 saniye bekleyerek sağa 10 birim ilerler.

[K] tuşuna basıldığında

Köpek.[10] defa tekrarla

      0.2 saniye bekle

      Köpek.x'i [10] değiştir

19

Karakter: Uçak (0, -100), Ağaç (0, 0)


Senaryo: Bayrağa tıklandığında; Uçak 10 defa, 0.1 saniye bekleyerek yukarı 10 birim ilerler.

Bayrağa tıklandığında

Uçak.[10] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      Uçak.y'yi [10] değiştir

20

Karakter: Astronot (0, 0), Gezegen (0, 150)


Senaryo: [U] tuşuna basıldığında; Astronot 15 defa, 0.1 saniye bekleyerek yukarı 10 birim ilerler.

[U] tuşuna basıldığında

Astronot.[15] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      Astronot.y'yi [10] değiştir

21

Karakter: Timsah (100, 0), Su (0, 0)

 

Senaryo: [D] tuşuna basıldığında; Timsah 10 defa, 0.3 saniye bekleyerek sola 10 birim ilerler.

[D] tuşuna basıldığında

Timsah.[10] defa tekrarla

      0.3 saniye bekle

      Timsah.x'i [-10] değiştir

22

Karakter: Astronot (0, 0), Roket (0, 50)

 

Senaryo: Bayrağa tıklandığında; Astronot 5 defa, 0.5 saniye bekleyerek yukarı 10 birim ilerler.

Bayrağa tıklandığında

Astronot.[5] defa tekrarla

      0.5 saniye bekle

      Astronot.y'yi [10] değiştir

23

Karakter: Kedi (0, 0), Süt (30, 0)

 

Senaryo: [S] tuşuna basıldığında; Kedi 3 defa, 0.4 saniye bekleyerek sağa 10 birim ilerler.

[S] tuşuna basıldığında

Kedi.[3] defa tekrarla

      0.4 saniye bekle

      Kedi.x'i [10] değiştir

24

Karakter: Astronot (0, 100), Yer (0, 0)

 

Senaryo: Bayrağa tıklandığında; Astronot 10 defa, 0.1 saniye bekleyerek aşağı 10 birim ilerler.

Bayrağa tıklandığında

Astronot.[10] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      Astronot.y'yi [-10] değiştir

25

Karakter: Karınca (-100, 0), Mağara (0, 0)

 

Senaryo: [M] tuşuna basıldığında; Karınca 5 defa, 0.2 saniye bekleyerek sağa 20 birim ilerler.

[M] tuşuna basıldığında

Karınca.[5] defa tekrarla

      0.2 saniye bekle

      Karınca.x'i [20] değiştir

26

Karakter: İnek (0, 0), Yıldız (60, 0)

 

Senaryo: [T] tuşuna basıldığında; İnek 6 defa, 0.1 saniye bekleyerek sağa 10 birim ilerler.

[T] tuşuna basıldığında

İnek.[6] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      İnek.x'i [10] değiştir

27

Karakter: UzayMekiği (0, 0), Pist (0, -200)


Senaryo: Bayrağa tıklandığında; UzayMekiği 20 defa, 0.1 saniye bekleyerek aşağı 10 birim ilerler.

Bayrağa tıklandığında

UzayMekiği.[20] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      UzayMekiği.y'yi [-10] değiştir

28

Karakter: Maymun (0, 0), Yem (40, 40)


Senaryo: [Y] tuşuna basıldığında; Maymun 4 defa, 0.3 saniye bekleyerek sağa 10 ve yukarı 10 birim ilerler.

[Y] tuşuna basıldığında

Maymun.[4] defa tekrarla

      0.3 saniye bekle

      Maymun.x'i [10] değiştir

      Maymun.y'yi [10] değiştir

29

Karakter: At (-200, 0), Çit (0, 0)

 

Senaryo: Bayrağa tıklandığında; At 10 defa, 0.1 saniye bekleyerek sağa 20 birim ilerler.

Bayrağa tıklandığında

At.[10] defa tekrarla

      0.1 saniye bekle

      At.x'i [20] değiştir

30

Karakter: Panda (0, 0), Bambu (50, 50)



Senaryo: [F] tuşuna basıldığında; Panda 5 defa, 0.2 saniye bekleyerek sağa 10 ve yukarı 10 birim ilerler.

[F] tuşuna basıldığında

Panda.[5] defa tekrarla

      0.2 saniye bekle

      Panda.x'i [10] değiştir

      Panda.y'yi [10] değiştir

 








.






.

İyi çalışmalar!
Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Öğretmeniniz Muhammed HALICI


5. Sınıf - 23. Hafta

ÖDEV... Aşağıdaki 2 soruyu dersten sonra defterinize cevaplayınız.

                     Soru 1. Yapay Zekâ güvenlik risklerini yazınız.

                     Soru 2. Yapay Zekâ güvenlik önlemlerini yazınız.

......

.



YAPAY ZEKÂ GÜVENLİĞİ

Sevgili Öğrenciler,

Yapay zekânın sunduğu büyük fırsatların yanında, dikkat etmemiz gereken güvenlik riskleri de vardır. Görüntülerin, seslerin, yazdıklarınızın, kişisel analizinizin yapılmasını sağlayacak bilgilerinizin, Kimlik ve kişisel bilgilerinizin çalınması gibi… Bu 2 haftaki dersimizde, YZ sistemlerini kullanırken ve onlara güvenirken nasıl güvende kalacağımızı öğrenmeye çalışacaz. Amacımız, teknolojiyi en doğru şekilde korkmadan, bilinçli ve güvenli bir şekilde yönetmektir.


YAPAY ZEKÂDA GÜVENLİK RİSKLERİNİ TANIMA

YZ sistemleri, veriye/bilgiye dayalı kararlar aldığı için bazı özel riskler taşır.

Risk Türü

Nedir?

Somut Örnek

Zararlı Veri Enjeksiyonu/Girişi (Data Poisoning)

YZ modelini eğitmek için kullanılan verilere, kötü niyetle yanlış veya yanıltıcı bilgiler eklenmesidir.  Bu, modelin hatalı öğrenmesine ve yanlış kararlar vermesine neden olur.

Örnek: Bir yüz tanıma sistemini eğitmek için, bir kişinin fotoğraflarına kasıtlı olarak yanlış etiketler (başka birinin adı) eklenirse, sistem o kişiyi yanlış tanır.

Gizlilik İhlali (Privacy Violation)

YZ sistemlerinin topladığı ve işlediği kişisel verilerin (yüz görüntüleri, sağlık bilgileri, alışkanlıklar) izinsiz ele geçirilmesi veya kötüye kullanılmasıdır.

Örnek: Bir sağlık uygulamasındaki YZ, kullanıcıların hastalık verilerini güvenli olmayan bir şekilde saklar ve bu veriler sızdırılırsa.

Önyargı ve Ayrımcılık (Bias & Discrimination)

Eğitim verilerindeki insan kaynaklı önyargıların (cinsiyet, ırk, sosyal sınıf), YZ modeline yansıması ve modelin de adaletsiz kararlar vermesidir.

Örnek: İşe alımda kullanılan bir YZ, geçmişte daha çok erkek mühendis işe alınmış bir şirketin verileriyle eğitilirse, yeni başvuran kadın mühendisleri haksız yere eliyebilir.

Tersine Mühendislik Saldırıları

Saldırganın, bir YZ modeline özel olarak hazırlanmış girdiler göndererek modelin nasıl çalıştığını anlamaya veya yanlış sonuçlar üretmesini sağlamaya çalışmasıdır.

Örnek: Bir spam filtresini atlatmak için, spam e-postalara YZ'nin "güvenli" olarak sınıflandıracağı belirli kelimeler eklemek.

 

(!) Ders konusunun daha iyi anlaşılması için Ortak Örnek Senaryomuz:  >> Ev_AI

"Ev_AI isimli bir uygulama, kullanıcılarına evlerindeki akıllı cihazları (ışık, kombi, güvenlik kamerası) yönetmek için kişiselleştirilmiş öneriler sunan bir YZ asistanıdır. Evinizin alışkanlıklarınızı öğrenerek enerji tasarrufu sağlamayı ve güvenliği artırmayı vaat eder."


YAPAY ZEKÂDA GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

YZ kullanırken oluşabilecek risklere, karşı geliştirilmiş önlemler vardır.

Önlem Türü

Ne İşe Yarar?

“Ev_AI” İçin Nasıl Uygulanır?

Güvenli Veri İşleme ve Şifreleme

Toplanan ve saklanan tüm kişisel verilerin şifrelenmesi, yetkisiz erişime karşı korunmasıdır.

Kullanıcının ev rutinleri, kamera görüntüleri gibi tüm hassas veriler uçtan uca şifreli olarak iletilmeli ve saklanmalıdır.

Düzenli Model Denetimi ve Testi

YZ modelinin, önyargılı veya hatalı kararlar verip vermediğinin sürekli kontrol edilmesidir.

Geliştiriciler, “Ev_AI”'nın farklı yaşam tarzlarına ve kültürlere sahip ailelerde adil çalışıp çalışmadığını düzenli olarak test etmelidir.

Kullanıcı Onayı ve Şeffaflık

Kullanıcıya, hangi verilerin neden toplandığı ve nasıl kullanılacağı konusunda net bilgi vermek ve açık onayını almaktır.

Uygulama, kamera verilerini "güvenlik için" mi yoksa "alışkanlık analizi için" mi kullanacağını açıkça belirtmeli ve kullanıcıdan bu her bir kullanım için ayrı onay almalıdır.

Saldırı Tespit Sistemleri

Sisteme yapılan anormal erişim veya veri enjeksiyonu girişimlerini tespit eden sistemlerdir.

“Ev_AI” sunucularına yapılan, normalin çok üzerindeki veri yükleme girişimleri (Data Poisoning saldırısı olabilir) anında tespit edilip engellenmelidir.

.

İyi çalışmalar!
Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Öğretmeniniz Muhammed HALICI